Ważne, ciekawe, interesujące – co się u nas dzieje

Liczby robią wrażenie – ponad 14 tysięcy wizyt uczestników, 11 dzielnic, wiele nowych, międzykulturowych przyjaźni. Jednak to, co najważniejsze w tej inicjatywie, wymyka się statystykom. To zaufanie, poczucie bezpieczeństwa i udana integracja dzieci-uchodźców, osiągnięta dzięki szczerej radości z ruchu.

Sport jako uniwersalne narzędzie integracji

Projekt „Let’s Play Together” narodził się jako bezpośrednia odpowiedź na największy od czasów II wojny światowej kryzys uchodźczy w Europie, wywołany rosyjską inwazją na Ukrainę. Polskie szkoły w szczytowym momencie przyjęły bezprecedensową liczbę ponad 150 tysięcy ukraińskich uczniów. Szybko okazało się jednak, że samo formalne przyjęcie dzieci do klas i wpisanie ich na listy uczniów to za mało, by mówić o integracji. Dzieciom brakowało wsparcia psychologicznego w języku ojczystym, asystentów kulturowych i pedagogów przygotowanych do pracy z uczniami po traumie. Integracja zbyt często stawała się po prostu cichą asymilacją. Twórcy LPT postanowili podejść do tego problemu inaczej, traktując sport jako potężne narzędzie integracji społecznej. 

W Polsce aktywność fizyczna często bywa postrzegana głównie przez pryzmat rywalizacji i wyników. W tym projekcie stała się ona celowym środkiem do budowania mostów między kulturami. To właśnie zwyczajna, dobrowolna i pozbawiona presji zabawa ruchowa posłużyła jako instrument do stworzenia bezpiecznej i przewidywalnej przestrzeni, jakiej dzieci uciekające przed wojną potrzebowały najbardziej. Sport okazał się uniwersalnym językiem, który zniwelował bariery i pozwolił na prawdziwą, niewymuszoną integrację.

Kamień węgielny: wiedza i empatia

Sercem całego przedsięwzięcia był zorganizowany w lutym 2025 roku obóz szkoleniowy „Coaching for Community Camp” w Trzebnicy pod Wrocławiem. Zgromadził on niemal 100 uczestników – trenerów, asystentów i ekspertów z USA, Wielkiej Brytanii, Francji, Danii oraz Polski (reprezentujących m.in. Center for Healing and Justice Through Sport, Olympic Refuge Foundation RCRC MHPSS Hub, PCK, Fútbol Más France, StreetGames, Edgework Consulting). Przez tydzień uczono się, jak optymalnie wykorzystywać sport jako narzędzie w nurcie trauma-informed coaching (podejściu uwzględniającym doświadczenie traumy).

Model tandemowy: serce i rozum na boisku

Prawdziwą innowacją na skalę europejską okazał się model tandemowy, który zoptymalizował proces integracji. W teren ruszyło 11 par trenerskich – w każdej znalazł się jeden instruktor polski i jeden ukraiński. Podział ról był kluczowy: polski trener znał lokalny kontekst i infrastrukturę, podczas gdy trener z Ukrainy stanowił niezastąpiony pomost kulturowy i językowy. Dzieci w chwilach stresu instynktownie wracają do języka ojczystego. Obecność dorosłego, który używa sportu, by budować relacje, a jednocześnie rozumie je, gwarantowała sukces całego procesu.

Lecznicza moc zabawy w praktyce

O tym, jak skutecznym narzędziem integracji okazał się program, świadczą jednak konkretne efekty: uczestnicy wracali na zajęcia niezależnie od pogody, przyprowadzali znajomych, a grupy polskie i ukraińskie naturalnie się ze sobą mieszały. Wymowna jest historia 8-letniego chłopca z Ukrainy. Początkowo bardzo wycofany, otworzył się dopiero wtedy, gdy usłyszał trenerkę mówiącą w jego języku ojczystym. Z czasem sam zaczął rozmawiać po polsku z rówieśnikami, a wkrótce do wspólnych sportowych aktywności dołączył również jego ojciec.

Sukces, który idzie w świat

Model integracji poprzez sport sprawdził się do tego stopnia, że międzynarodowe uznanie przyszło błyskawicznie. Na SmartCities & Sport Summit 2025 w Seulu projekt LPT znalazł się w globalnej pierwszej trójce, zdobywając najwyższe wyróżnienia.

Sukces ten to efekt pracy silnego konsorcjum z Fundacji V4Sport na czele, we współpracy z m.in., International Sport and Culture Association, FHI 360 oraz lokalnymi partnerami – Wrocławskim Szkolnym Związkiem Sportowym i Wrocławskim Centrum Rozwoju Społecznego. Dzięki synergii z programami Trenera Osiedlowego i „Parów ESK”, zajęcia odbyły się w otwartych przestrzeniach zielonych Wrocławia – tam gdzie rodziny naturalnie spędzają swój czas.

Symboliczne zwieńczenie projektu

Podczas wydarzenia finałowego Tandem Coachowie wraz z uczestnikami zajęć, rodzinami i przedstawicielami społeczności lokalnych wzięli udział w udanej próbie ustanowienia światowego rekordu w jednoczesnym żonglowaniu piłką nożną. Do globalnej inicjatywy dołączyli uczestnicy z 43 miast na całym świecie. Ostatecznie 511 osób z powodzeniem żonglowało piłką przez wymagane 10 sekund dokładnie w tym samym czasie.

Wydarzenie pokazało jednak coś znacznie ważniejszego niż sportowy wynik. Było symbolicznym podsumowaniem dziewięciu miesięcy wspólnej pracy na wrocławskich boiskach i w parkach – budowania relacji, zaufania i poczucia wspólnoty ponad językiem, pochodzeniem czy doświadczeniem życiowym. Ten rekord stał się wspólnym, donośnym głosem pokazującym, że integracja naprawdę jest możliwa. Bo społeczność, która gra razem – trzyma się razem.

Choć „Let’s Play Together” zrodził się z trudnej rzeczywistości kryzysu uchodźczego, wiele jego elementów może być wykorzystywanych w różnych kontekstach i środowiskach. Organizatorzy są gotowi dzielić się swoją wiedzą.

Więcej informacji i możliwość kontaktu: play-together.eu

Projekt „Let’s Play Together” finansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Sport Pilot Projects and Preparatory Actions (Sport Supports – emergency sport actions for youth 2024, Pilot Project).

Fundacja V4Sport jest laureatką nagrody BeActive EU Sport Awards oraz nagrody Game Changers dla wyróżniających się polskich beneficjentów programu Erasmus+ Sport, Mobilności pracowników w dziedzinie sportu.